Загрузка
X


Հովհաննես Թումանյանի դուստրը՝ Նվարդ Թումանյանը Անդրանիկի մասին

Наследие / Архив / Ежедневник / 25.06.2019

Լուսանկարում՝ Զորավարը 1918-ին

Պատմում է Հովհաննես Թումանյանի դուստրը՝ Նվարդ Թումանյանը․

«Անդրանիկը հետաքրքիր զրույց անող էր: «Ափիս նման գիտեմ մեր երկիրը», — ասում էր նա: Գիտեր անթիվ ժողովրդական երգեր ու լեգենդներ: Ավանդությունների, հեքիաթների ու առակների շտեմարան էր: Հայրիկը սիրում էր հետը երկար նստել ու զրուցել, հաճախ գրի էր առնում հերոսի պատմածներն ու հետո մշակում:

Անդրանիկը այն սակավաթիվ մարդկանցից էր, որ առաջին հանդիպումին ընկերական մտերմության կամուրջ ստեղծեց իրենց միջև:
Նա մեծ հայրենասեր էր և ժողովրդասեր: Խառնվածքով ժողովրդական մարդ էր, հասարակ, շատ հասարակ մարդ, ջերմ սրտի տեր: Ժողովրդական ավանդությունների, առակների շտեմարան էր, լավ պատմող էր, զրույց անող և իր զրույցներով ու հետաքրքրիր պատմություններով գրավել էր հայրիկին, որի մեջ լավ զրույց անողի, պատմողի սերը շատ էր ուժեղ:
Նրանց մտերմացնող հանգամանքներից մեկն էլ հայ ժողովրդի ծանր վիճակն էր: Երկուսին էլ մտահոգում էր ժողովրդի ճակատագիրը, հատկապես 1915-1916 թվականներին: Երկուսն էլ քննադատորեն էին վերաբերվում դաշնակցությանը: Շատ հարցերում նրանց տեսակետները համընկնում էին: Երկուսն էլ օպոզիցիոն դիրք էին բռնել դեպի ազգային խորհուրդը: Քանի-քանի երեկոներ մինչև ուշ գիշեր նստած զրույց էին անում, խոսում քաղաքական գործիչներից, դժգոհում, վրդովվում ու ջղայնանում…
— Հա է´, հա՜… — ասում էին ու շարունակում իրենց խոսքը:

Անդրանիկն արտաքուստ խիստ արտահայտություն ուներ, խոժոռ էր, մի քիչ էլ կոշտ դիմագծերով: Բայց երբ ժպտում էր, մեղմանում էր նրա դեմքը, պայծառանում և մանկական արտահայտություն ստանում: Ունենալով այդպիսի նկարագիր, կյանքում փնտրում էր հակառակը` նուրբը, մեղմը, գեղեցիկը: Նրան ձգում էր, գրավում էր կանացի քնքշությունը:

Հիշում եմ, այդ ժամանակ Թիֆլիսում, Գոլովինսկի պողոտայում, Արտիստական թատրոնի մոտ բացվել էր «Чашка чая» կաֆե: Այնտեղ տեսել էր մի ջահել, սիրուն աղջկա, որ մատուցողներից էր: Անդրանիկի վրա մեծ տպավորություն էր արել այդ աղջկա նազանքը, նուրբ ու կիրթ շարժումները: Մի անգամ ասաց . «Այդ աղջիկը իր նազանքով զիս կվառե, հոգիս կհանե…»:

 

Նվարդ Թումանյան, «Հուշեր-զրույցներ», Երևան, 1987 թ.

ZHAM magazine | www.zham.ru